Δήμος Φαλαισίας Αρκαδία Ελλάδα

Μάρτυρες της βαθιάς πίστης των κατοίκων, καταφύγια σε ώρες δύσκολες, εστίες αντίστασης, στηρίγματα της ορθοδοξίας και της ελληνικής παιδείας τα μοναστήρια της περιοχής μετρούν αρκετούς αιώνες ζωής.

Μπορεί μεγάλα τμήματά τους να έχουν χαθεί οριστικά καθώς δεν άντεξαν στα χτυπήματα του χρόνου και των ανθρώπων, αλλά η ιστορία τους που είναι στενά συνυφασμένη με σπουδαίες στιγμές των Ελλήνων και με σπουδαίες προσωπικότητες εξακολουθεί να ζει ανάμεσα στους επιδέξια ζωγραφισμένους αγίους, που δεσπόζουν στους τοίχους και στις καρδιές των ανθρώπων.

Σε πλατύσκαλο της καταπράσινης πλαγιάς του βουνού, ανάμεσα στα χωριά Λεοντάρι και Φαλαισία, 1500 μ. δεξιά του δρόμου Λεονταρίου - Πετρίνας, «αγναντεύει» την γύρω περιοχή η ιστορική Μονή της Παναγίας Μπούρα, της οποίας η ιστορία χάνεται στους αιώνες. Η πιθανότερη εκδοχή με βάση την αρχιτεκτονική του καθολικού, πάντως, είναι να ιδρύθηκε στον 11 ο ή στον 12 ο αιώνα.

Αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, γιορτάζει την Απόδοσή της, στις 23 Αυγούστου, ενώ το όνομά της προέρχεται από το διπλανό χωριό με την παλαιά τούρκικη ονομασία Μπούρα που σημαίνει γενναίος.

Πέρα από το γεγονός ότι αποτελεί ένα σημαντικό θρησκευτικό κέντρο όχι μόνο της Αρκαδίας, αλλά και ολόκληρης της Πελοποννήσου, η μονή της Παναγίας έπαιξε σημαντικό ρόλο και στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων: σχολείο για τα παιδιά των ραγιάδων, κέντρο μύησης των Φιλικών και ανεφοδιασμού των οπλαρχηγών, τόπος καταφυγής των κυνηγημένων. Αν και καταστράφηκε στα Ορλωφικά από τους Τουρκαλβανούς, στάθηκε ξανά στα πόδια της με την συμπαράσταση των κατοίκων των γύρω χωριών και δεν σταμάτησε να στηρίζει τον Ελληνισμό ακόμη και οικονομικά: προσέφερε 300 γρόσια και πλήθος ιερών σκευών το 1822 στην Πελοποννησιακή Γερουσία, χρήματα για την ανοικοδόμηση της ιεράς σχολής της Χάλκης το 1894, ενώ ενίσχυσε και τον Μακεδονικό Αγώνα.

Το απλό καμαροσκέπαστο καθολικό, που ακολουθεί τον τύπο της μονόχωρης βασιλικής, εσωτερικά είναι αγιογραφημένο από τους αδελφούς Πεδιώτη το 1710 με μορφές, όπου διακρίνεται το λαϊκότροπο ύφος της τέχνης τους. Την δική τους υπογραφή όμως δεν φέρει και η εικόνα της Παναγίας της Μεγαλομάτας, δημιουργία του 1831, που μαζί με τα λείψανα πολλών αγίων που φυλάσσονται στην μονή, αποτελούν πόλο έλξης για πολλούς πιστούς.

Και ενώ το 1833 είναι το μόνο μοναστήρι στη Φαλαισία που δεν καταργήθηκε, η κρίση και ο μαρασμός που επακολούθησαν, δεν το αφήνουν ανεπηρέαστο. Αφού άντεξε επί εκατό ακόμη χρόνια , το 1932 διαλύεται και προσκολλάται αρχικά στην Ι.Μ. Προδρόμου - Γορτυνίας και μετέπειτα στην ακμάζουσα γυναικεία γειτονική Ι.Μ. Αμπελακίου. Αργότερα, γύρω στο 1940, επαναλειτουργεί ως γυναικεία μονή και με τη βοήθεια των κατοίκων της γύρω περιοχής, επαναδραστηριοποιείται και συνεχίζει τη θρησκευτική της αποστολή.

Δραστήρια ακόμη και σήμερα προσθέτει σελίδες στην πλούσια ιστορία της, ενώ ένα νέο κεφάλαιο άνοιξε το 1984 όταν εμπλουτίστηκε με νέες μοναχές και σύγχρονες κτιριακές εγκαταστάσεις.